BKKC Mestmag logo Adverteren
Online community voor cultuur in Noord-Brabant

Het vinden van passende financiering voor een project kan een behoorlijke zoektocht zijn. Aan de hand van drie cases vind je in dit uitgebreide artikel een overzicht van de mogelijkheden. 

Geschreven door Karien Verhappen

In Vlaanderen krijgt het culturele veld een heel duidelijke inhoudelijke opdracht van het Ministerie van Cultuur, in de vorm van decreten (wetten). De financiële regelingen, veel minder dan in Nederland, worden hierop gebaseerd. In Nederland werkt het anders, minder gekaderd. Hier maakt de overheid potjes waaruit de sector kan putten. Als maker of instelling zoek je vervolgens welke regeling bij jouw project of initiatief past. In de praktijk betekent dat vaak behoorlijk zoeken, in een landschap dat je niet goed kent. 

Je wilt een overzicht, van alle mogelijkheden 

“Voordelen van de Nederlandse aanpak zijn de hoeveelheid aan mogelijkheden en de flexibiliteit”, vertelt Luana Berghmans, consulent kunsteducatie bij Kunstbalie. “Daardoor kun je uitgaan van kwaliteit en cross-overs maken tussen domeinen en regelingen. Maar je kunt van makers en kleine instellingen niet verwachten dat zij hier in de weg kunnen vinden.” Daarbij komt dat subsidiemogelijkheden (stedelijk, provinciaal, landelijk) en fondsen (overheid of particulier) niet de enige mogelijkheden zijn. Denk aan crowdfunding, donaties, leningen en samenwerkingen. Hoe kom je erachter met welke financiering je project is gebaat? 

We geven je verdieping, vanuit de praktijk

Dit artikel geeft geen volledig overzicht. Het mag dan een longread zijn, we willen het leesbaar houden. Wel laten we zien hoe het financiële plaatje eruit ziet van drie cases: We Are Public, CAKE en ‘Eigenlijk in mij’.

We Are Public – De Nieuwe Cultuurstichting

Misschien heb je er al van gehoord, want ook goed nieuws kan zich snel verspreiden: je kunt in Brabant een cultureel lidmaatschap afsluiten. Door je aan te sluiten bij We Are Public heb je voor € 15,- per maand toegang tot een programma dat door een onafhankelijke redactie is samengesteld. Dat betekent dat je bijna altijd gratis, op die €15,- na, bijzondere activiteiten kunt bezoeken. Daarmee zorgt We Are Public voor een groter publiek dat vaker en avontuurlijker bezoekt. Én voor het vullen van lege stoelen. Jon Heemsbergen, zakelijk leider: “We Are Public is een initiatief van De Nieuwe Cultuurstichting. Een stichting met een ANBI was voor ons de beste vorm. We zijn zo, onder bepaalde voorwaarden, vrijgesteld van vennootschapsbelasting. Toch past het pak ons als cultureel ondernemers niet helemaal.”

We hebben bronnen nodig, maar zijn tegelijkertijd ook zelf financiers. De helft van wat er binnenkomt gaat rechtstreeks naar de makers, misschien in de toekomst meer.
- Jon Heemsbergen

De kern van het verdienmodel bestaat uit de inkomsten via leden, maar deze heb je niet vanaf dag één. “Voor de opstart in Amsterdam hebben we gebruik gemaakt van projectsubsidies. We schreven bijvoorbeeld AFK, Stichting Doen en het Rabobank Coöperatiefonds aan. Het werven van leden hebben we met crowdfunding gedaan. Zo hebben we de eerste 2.500 cultuuroptimisten bij elkaar gekregen.” En in Brabant? “Hier hebben we nu 2.000 leden. Voor de opstart deden we een aanvraag voor subsidie binnen het impulsgeldenprogramma van bkkc.” Dit programma biedt naast subsidie ook kennisvouchers, een aanvulling op je crowdfunding en de Brabantse cultuurlening aan. Die kunnen allemaal los, maar soms ook in combinatie met elkaar, worden toegepast. “Daarnaast maken we in Brabant gebruik van matchingfundings die bijvoorbeeld voortkomen uit budgetten voor Citymarketing.”

We Are Public Brabant We Are Public Brabant Foto door Super Formosa Photography

Wat is de opbrengst van deze aanpak? “We werken nauw samen met de culturele sector, maar opereren autonoom. Een ander voordeel is dat we slagkracht hebben. Wij kunnen ‘gewoon doen’.” Nadelen? “Ons initiatief is een voorbeeld van een nieuwe manier van denken en doen in deze sector en daar bestaat nog weinig voor. Sommige landen hebben een rechtsvorm voor sociale ondernemingen. Wel maatschappelijke doelen, maar in de vorm van een onderneming.”

CAKE – Cherry Berry Productions

CAKE is de naam van een griezelige, geestige korte animatiefilm over een begrafenisonderneming. Wouter Joosen, eigenaar van Cherry Berry Productions: “Als schrijver voor theater krijg ik altijd de kritiek dat ik te filmisch schrijf. Toen ik mijn eigen bedrijf begon, dacht ik: “Dan maak ik toch een film!”. Zo ontstond het idee voor CAKE, maar hoe ontstond de financiering? “We berekenden dat we € 300.000,- nodig hadden. Je kunt dat aardig inschatten. Je weet hoeveel het kost om locaties, personages en audio te maken. Daarna googelden we fondsen, het Filmfonds, Fonds21 en het Stimuleringsfonds bijvoorbeeld. En we gebruikten het Fondsenboek.”

We zochten ook op thema’s die we met onze film aanraken. Thema’s als begrafenisonderneming, cake en rouwen. Zo kwamen we bij het Dr. C.J. Vaillantfonds. Dit fonds investeert de opbrengst van metalen die na een crematie overblijven in voor hen relevante projecten.
- Wouter Joosen

Hoe ging dat? “Je ziet soms door de bomen het bos niet. Maar soms heb je ook het idee dat er geen bomen zijn. Ik bedoel daarmee dat de pijlers die wij hadden niet een link hadden met de pijlers van fondsen. Het ontbreekt ons aan een maatschappelijk doel dat verder gaat dan vermaak.” Terwijl hij zocht naar fondsen startte Wouter ook een crowdfunding, binnen het impulsgeldenprogramma. “Het was een spannende periode. Je moet zelf 70% ophalen om de resterende 30% als subsidiebijdrage vanuit het programma te krijgen. Het voordeel van crowdfunding is dat je een warm bad creëert.” Zou hij het nog eens doen? “Je kunt de goodwill van je eigen kring niet nog eens aanspreken. Als dat niet op zou gaan wel, maar dan met iemand samen. En ik zou het bedrijfsleven eerder betrekken, dat ook.”

We hebben de lokale Albert Heijn benaderd en daar cakes verkocht. Een deel van de opbrengst ging naar ons project. Dat levert geld, promotie en marketingmateriaal op.
- Wouter Joosen
Een actie opzetten i.s.m. met de plaatselijke supermarkt: ook een optie! Een actie opzetten i.s.m. met de plaatselijke supermarkt: ook een optie! Foto door Cherry Berry Productions.

Eigenlijk in mij – Novadic Kentron en Coup Cura

Novadic Kentron is expert op het gebied van verslavingszorg, Coup Cura maakt theater op maat. Samen participeren ze in het project ‘Eigenlijk in mij’ dat inmiddels de werktitel ‘Hunker’ heeft. Cor Verbrugge, wetenschappelijk medewerker bij Novadic Kentron. “Coup Cura kwam met het idee om samen te werken. Dat was in een periode waarin wij al bezig waren met verandering in de zorg en beeldvorming rondom verslaving. Het idee een voorstelling te maken, voor met name hulpverleners en ketenpartners, paste goed in onze nieuwe strategie ‘Nieuwe Kansen’. Theater is voor ons een mooie, aanvullende vorm om een boodschap over te brengen. Het is niet alleen cognitief, maar focust op het écht voelen wat het betekent om verslaafd te zijn.” Bij Novadic Kentron waren ze al veel met theater bezig binnen de Will Hawkins Foundation. “Daarmee doen we zelf ook projecten, maar met cliënten en in het klein.”

Novadic Kentron vroeg de subsidie aan. Dat werd door bkkc geadviseerd: een aanvraag vanuit de zorg is minder gebruikelijk en had daarom een grotere kans.
- Rien van der Vleuten

Rien van der Vleuten, adviseur kunst en cultuur binnen het project: “Voorop stond dat het professioneel en hoogwaardig artistiek zou zijn. Met theater heb je andere vertelmogelijkheden, waardoor mensen anders tegen dingen aan kunnen gaan kijken. Maar dat lukt alleen als het goed uitgevoerd wordt. Daarbij hebben we de ambitie de voorstelling landelijk uit te rollen. We zien de kans met deze voorstellingen een breder publiek te betrekken bij de beweging van herstel en het doorbreken van stigma's en taboes rond verslaving.” Novadic Kentron werd de projecteigenaar en vroeg subsidie aan. “We concludeerden dat het typisch iets was voor een injectie. Er is geld nodig voor de ontwikkeling, maar daarna moet het zichzelf bedruipen.”

Een voorstelling van Coup Cura Een voorstelling van Coup Cura

Er wordt ook naar slimme oplossingen gezocht om de kosten laag te houden: “De voorstellingen combineren we met nieuwjaarsrecepties. Een ruimte is er dan al, evenals een drankje. Deze kosten staan al geboekt.” Wat betekent deze samenwerking voor het project? “Belangrijke voordelen zijn dat iedereen aan het project gecommitteerd is en er gezien wordt hoeveel ontwikkeling en onderzoek er achter professionele kunst schuil gaat. En het effect dat de verslaafden waarmee we werken zich gewaardeerd voelen. Maar soms is het ook lastig. Medewerkers zien niet altijd meteen de meerwaarde van het project, dat moet uitgelegd worden. Maar als we dat doen, dan laten we wel zien dat kunst een manier is om de problematiek in beeld te brengen.”

“De beste match is de inhoudelijke match”

De cases laten zien dat iedere vorm voor- en nadelen kent. Verdiep je je in de verschillende financieringsvormen, dan is het ook belangrijk dat je je doelgroep en thematiek goed voor ogen hebt. Thile Seijn en Marjon Meijers van advies- en organisatiebureau Culturix: “Soms kun je inspelen op de aandacht die er is voor een thema of een bepaalde groep mensen. Tegenwoordig is er, ook onder subsidieverstrekkers, veel aandacht voor ouderen. En voor muziek, design en techniek. Daar kun je creatief mee zijn. Al is het wel belangrijk dat je bij jezelf blijft.” De beste financiële plaatjes komen namelijk tot stand via een inhoudelijke klik. Luana: “Wanneer visies op dezelfde lijn liggen, kunnen de mooiste partnerschappen ontstaan.”

Culturix schreef i.s.m. Vitalis en het Fort van de Verbeelding verschillende fondsen aan voor het ouderenparticipatieproject het ‘Grijze Koppen Orkest’. Culturix schreef i.s.m. Vitalis en het Fort van de Verbeelding verschillende fondsen aan voor het ouderenparticipatieproject het ‘Grijze Koppen Orkest’. Foto door Guus Maas

Nu jij: de financiële start van jouw project

Heb jij ook een idee of project, kijk dan eens naar het platform cultuur+ondernemen. En naar onze financieringsscan voor Noord-Brabant. De scan geeft inzicht en laat zien wat belangrijke elementen zijn bij het aanvragen van financiering. Mik je op een subsidie, onderzoek dan eerst met de quickscan van de verstrekker of met een telefoontje of het doen van een aanvraag zin heeft. Thile en Marjon: “Dan hebben ze ook al eens van je naam en je project gehoord.” Tot slot nog het belangrijke advies: “Put uit ervaringen van anderen, er zijn meer mensen die tegen dingen aanlopen. En bezoek trainingen die je helpen in het doen van de aanvraag. Iedere verstrekker heeft andere richtlijnen, het is altijd een specifieke en tijdrovende klus.” Realiseer je dat je de financiering van je project niet alleen hoeft te doen. Ook niet als je een jonge maker of kleine instelling bent.

Je was gewaarschuwd: dit artikel is geen uitputtend overzicht. Toch op zoek naar meer links?       

Ben je klaar met alle links en wil je een persoonlijk advies? Bel bkkc, Luc Begas.

Wil jij reageren op dit artikel?

Contact

Karien Verhappen

Karien Verhappen

Taalbewerker taalbewerker.nl
Rien van der Vleuten

Rien van der Vleuten

zelfstandige bij VerbeeldenVerbind rienvandervleuten.nl
Jon Heemsbergen

Jon Heemsbergen

Zakelijk Leider We Are Public wearepublic.nl
Luana Berghmans

Luana Berghmans

Consulent kunsteducatie Kunstbalie kunstbalie.nl
Wouter Joosen

Wouter Joosen

eigenaar Cherry Berry Productions cherryberryproductions.nl
Cor Verbrugge

Cor Verbrugge

wetenschappelijk medewerker Novadic novadic-kentron.nl
Thile Seijn

Thile Seijn

eigenaar Culturix culturix.nl

Reageren