BKKC Mestmag logo Adverteren
Online community voor cultuur in Noord-Brabant

We moeten ons niet laten leiden door angst en zogenaamde regels. Maar juist doen,
durven doen, de grens over en professioneel schijt hebben. Deze boodschap deelde
Lucas de Man met zijn collega’s tijdens het jaarlijkse Congres Podiumkunsten eind
mei. Omdat we in juli en augustus over de grens gaan op Mestmag.nl, vind je
hieronder de gehele openingsspeech.

Dit artikel verscheen eerder op Theaterkrant.nl.

Dames en heren,

Yessss!

Het is een heerlijke tijd voor ons, podiumkunstmensen.
Eindelijk, na zoveel jaren in de marge te hebben gewerkt, hobbyisten te zijn genoemd,
steeds hetzelfde publiek te hebben bediend, is het eindelijk weer tijd voor de voorpagina.
De kunstenaar weer in het middelpunt van de maatschappij. Er wordt geroepen, zelfs
geschreeuwd, om onze aanwezigheid. Tenminste, als we goed luisteren. En als de
kunstenaar en allen die rond hem of haar staan hun nieuwe rol durven op te pakken. De rol
van het veroorzaken van ont-moetingen.

Wij houden ons, kunstenaars, kunsthuisleiders en kunstkaderaars, als enigen in deze
samenleving, professioneel bezig met het creëren en vertellen van verhalen welke mensen
een ont-moeting bieden met zichzelf, met de ander en met de stad.

Wij houden ons als enigen in deze samenleving professioneel bezig met het creëren en vertellen van verhalen die mensen een ont-moeting bieden met zichzelf, de ander en de stad.
- Lucas de Man

Met ont-moeting bedoel ik in de meest existentiële zin van het woord: een moment van niet
moeten. Ware kunst creëert een moment van niet moeten tussen ik en mijzelf, ik en de
ander, ik en de wereld. Het belang daarvan is niet te onderschatten. De wereld is chaotischer
dan ooit, omdat niemand enig idee heeft wat waar is en wat niet. Ik heb het hier niet alleen
over nepnieuws, ik heb het over het leven.

Wat hoort en wat niet? Geen idee?
Hoe moet het en hoe niet? Geen idee?
Waarom zijn we hier? Prrrt
Er is geen waarheid, er is geen één juiste weg en dat weten we allemaal. Het resutlaat is
angst.

Mensen die het gevoel hebben dat ze niet worden gezien, gehoord, het niet weten en dus
vastklampen aan losse waarheden. Maar dat is het mooie en noodzakelijke van ons beroep,
dames en enkele heren. Wij bieden immers verhalen waarin mensen zich kunnen herkennen
zonder dat we een waarheid pretenderen te verkondigen. Omdat die toch niet bestaat. Wij
maken verhalen die mensen een ont-moeting bieden met zichzelf, met de ander en met de
stad.

Yes
Lang leven wij
Hoera

Wij zijn zo hard nodig nu! Dit zijn onze hoogdagen. Het komt goed met ons. Maar dan
moeten we durven professioneel schijt te hebben. Professioneel schijt. Ik herhaal het en leg
het uit. Het gaat mij niet om gewoon schijt hebben. Gewoon schijt hebben dat is puberteit: “Ik
hoor nergens bij, niemand houdt van me’’, dus ik schop maar wat. Daar heb ik het niet over.
Professioneel schijt hebben betekent dat je je niet laat leiden door je angst, of door de
zogenaamde regels, of door ‘hoe het hoort’ commissies’ die elke wereldje heeft. Ook dat van
ons.

Lucas de Man Lucas de Man Foto: gemaakt door Phile Deprez tijdens de voorstelling De Man door Europa

Laat ons eerlijk zijn: de podiumwereld is soms conservatiever dan een 80-jarige bible
belt inwoner op zondag. Maar wij zijn creatieven, wij worden betaald, soms toch, om
professioneel schijt te hebben. Om onze angst recht in de ogen te kijken en te zeggen fuck
you angst. Er is geen waarheid. Niemand weet het en ik heb een wens, meer nog, een drang
om ont-moetingen te veroorzaken dus ik ga dat doen. Ja! Punt uit.

Ik ben niet bang voor jou, angst. Ik volg mijn gevoel. Want ik heb professioneel schijt.
En één van de plekken of toch partners waarmee ik samen professioneel schijt wil hebben
om die ont-moetingen te veroorzaken is de schouwburg. Een plek waar je jezelf, de ander,
de wereld mag tegenkomen in de meest essentiële betekenis van het woord. Een plek die
verbindt en niet oordeelt, die geeft zonder terug te willen. Een plek waar wij het niet-weten
kunnen delen.

Ik weet dat er hier directeuren, afdelingshoofden en medewerkers zitten die zijn uitgeblust en
vastgeroest. Angstig, kleinzerig, onwetend, laf, passief en visieloos zijn. Enkel ‘In it for the
money and the fame’. Tot hen spreek ik nu niet. Ik spreek tot zij die willen zoeken, vechten,
botsen, struikelen en weer opstaan om de volgende stap te zetten. Een stap waarbij een
schouwburg niet alleen een stapel bakstenen is, waar je leuke voorstellingen bekijkt. Maar
juist een huis waar alle organisaties, verenigingen en bedrijven uit de stad hun ont-moeting
kunnen vinden. Een huis dat niet enkel ontvangt, maar ook initieert. Waarbij samenwerking
niet alleen een modewoord is, maar een filosofie.

Een huis dat ook buiten de muren treedt, de stad in, soms als partner, soms als initiator,
maar steeds als veroorzaker van die ont-moeting. Een huis waar mensen verbonden en
betrokken worden. Waar een kunstenaar niet enkel een voorstelling aan het publiek toont,
maar ook zijn of haar zoeken met hen deelt. Een huis waar de publiciteitsdienst zich niet
beperkt tot een leuk boekje, posters en flyers, maar actief langs gaat bij organisaties, burgers
en bedrijven die inhoudelijk passen bij bepaalde voorstellingen en projecten. Een huis dat de
hele dag en soms tot diep in de nacht open is voor elke speler van de creatieve industrie uit
die stad. Waar men in elke hoek van het gebouw kan vergaderen, werken en ideeën kan
delen en dit eens in de zoveel tijd presenteert aan het bedrijfsleven en andere partners uit de
stad.

Een huis dat een online community beheert en ook online projecten doet waarvan sommige
projecten 24 uur per dag doorgaan. Een huis dat maand- of jaarthema’s kiest en rond de
thema’s, projecten opzet in de hele stad waar wetenschappers, filosofen, politici, bedrijven,
sociale organisaties, lokale media, kunstenaars en anderen aan deel kunnen nemen. Een
huis waar verschillende groepen, samengesteld uit de gemeenschap, een deel van het
programma mogen kiezen. Waar op het dak een moestuin wordt aangelegd, waar de
gemeenteraad 2 keer per jaar een open sessie organiseert met publieksparticipatie, waar de
jongeren hun… etc. etc.

Een huis dat ook buiten de muren treedt, de stad in, soms als partner, soms als initiator, maar steeds als veroorzaker van die ont-moeting.
- Lucas de Man

En nee u hoeft het niet alleen te doen. De makers en kunstenaars hebben ook een
verantwoordelijkheid. Meer dan ooit. Om met u mee te zoeken, mee te praten, mee te
denken en vooral mee te doen. Zowel met het creëren als met het verbinden. Het zal per
gemeente, per schouwburg, per directeur, per kunstenaar, per publiek verschillen wat er wel
werkt en wat niet. Het zal keihard zijn en sommigen zullen het niet overleven en zullen hun
schouwburg omgebouwd zien worden tot een HEMA met seniorenflats er omheen. Anderen
zullen vasthouden aan wat was en geen stap durven zetten. Maar het is tijd om te springen.

Dames en heren, er ligt een enorme maar prachtige taak op ons te wachten. Eindelijk!
De taak middenin de samenleving te gaan staan en onze rol als veroorzaker en huis van ont-
moetingen volwaardig in te vullen en uit te dragen.

En hou voor ogen: niemand weet het, dames en heren, niemand. Dus weten we ook niet
waar we zullen uitkomen. Toch moeten wij, kunstenaars, kunsthuisleiders en
kunstkaderaars, durven springen. Misschien zullen we keihard tegen de grond kwakken.
Maar zolang we gesprongen hebben met alles wat in ons zit, kunnen wij tenminste zeggen
dat we tussen de sprong en de val, gevlogen hebben.

Zolang we gesprongen hebben met alles wat in ons zit, kunnen wij tenminste zeggen dat we tussen de sprong en de val, gevlogen hebben.
- Lucas de Man

Ik wens u een fijne dag.

Nu zullen er zijn die denken: “Maar Lucas, heb jij deze speech niet al eens gegeven, ik
bedoel, exact deze speech, 4 jaar geleden op het VSCD Congres toen nog in Assen?” Dat
klopt. Maar waarom dezelfde speech nog een keer geven? Omdat dit een prachtig voorbeeld
van professioneel schijt hebben is. We kunnen praten wat we willen, maar we moeten doen,
durven doen. Wat heeft u gedaan in die afgelopen vier jaar? En wat gaat u doen de
komende 4 jaar? Het is aan ons, wij zijn nodig, meer dan ooit maar dan moeten we durven.

Ik zie u over 4 jaar weer. Dank u.

De tekst van de openingsspeech is omwille van de leesbaarheid enigszins aangepast, maar
zo veel mogelijk intact gelaten.

Wil jij reageren op dit artikel?

Contact

Lucas de Man

Lucas de Man

Theatermaker stichtingnieuwehelden.nl

Reageren