BKKC Mestmag logo Adverteren
Online community voor cultuur in Noord-Brabant

Let op! Inmiddels zijn het aantal stemmen geteld en is er een winnaar!

----

Wat was volgens jou dé culturele gebeurtenis van 2014 in Noord-Brabant? We deden een oproep via mail en social media. Met één beperking: we zochten gebeurtenissen die eenmalig of nieuw waren. We stelden onderstaande top 5 samen uit de meest genoemde suggesties. Natuurlijk: we vergelijken appels met peren. Maar we willen wel eens zien wat na een jaar echt is blijven hangen bij cultuurmakers en –liefhebbers. MEST-hoofdredacteur Stan van Herpen licht ze alle vijf toe. 

Geschreven door Stan van Herpen

Stem je mee?

Welke gebeurtenis is jou het meest bijgebleven? Stemmen kan door te reageren op dit artikel!

*Het OOG

Geen Bosschenaar kon er dit jaar omheen, om de vijf enorme ogen die verspreid over de stad aan gebouwen hingen. Ik heb zelden een kunstproject gezien dat zo zichtbaar was in de hele stad, zelfs mijn kinderen raakten niet uitgepraat over die grote ogen. De teleurstelling was dan ook groot toen bleek dat ze er zelf niet in mochten (‘Voor zestien jaar en ouder’).

Zittend in een OOG had je niet alleen een prachtig uitzicht, de sessie in de bijzondere cocon nodigde vooral uit tot introspectie. Over jezelf, over je verhouding met anderen, en welke rol de stad daarin speelt. Ruim drieduizend mensen gingen daadwerkelijk in een OOG zitten, en het project kreeg aandacht in een aantal vermaarde internationale tijdschriften. Het project van stadskunstenaar Lucas de Man en Het Zuidelijk Toneel (HZT) was het culturele hoogtepunt van 2014 voor Rob van Steen, directeur van Theaters Tilburg. ‘Het laat zien hoe HZT daadwerkelijk zoekt naar worteling in de Brabantse samenleving en hoe ze daarbij streeft naar grootsheid en allure. Daarmee wijkt HZT positief af van de andere gezelschappen in de basisinfrastructuur.’

*Operatie Market Garden

De herdenking van Operation Market Garden (de opmars van de geallieerden in 1944, dat de bevrijding van een groot deel van Noord-Brabant inluidde), dit jaar zeventig jaar geleden, was gigantisch. In grote delen van Noord-Brabant kon je er niet omheen. Het was ook een bijzondere editie, in die zin dat het waarschijnlijk de laatste keer was dat er nog veteranen bij aanwezig waren. Alleen al de eerste stoet op zondag 14 september van vijfhonderd legervoertuigen en vijftienhonderd manschappen van Borkel en Schaft naar Veghel, trok zo’n tweehonderdduizend bezoekers. Een week later ging de stoet, bijna tien kilometer lang, van Veghel naar Nijmegen. Daarnaast was er vrijwel elke dag wel ergens in de dorpen en steden in Oost-Brabant een historische colonne te zien. Andere grote publiekstrekker was het authentieke legerkamp bij Veghel, waar vijfhonderd figuranten uit binnen- en buitenland een week lang als WOII-soldaat leefden.

Maar is dit cultuur? Het is in ieder geval erfgoed, en dat valt voor de definitie van MEST onder cultuur. En ook al liet ik zelf alleen een traantje bij het OOG, de herdenking van Market Garden was ongetwijfeld een van de meest emotionele hoogtepunten van het jaar. Iedereen die Mikky in het echt of op Omroep Brabant zag, zal dat beamen. Het zesjarige meisje vloog in Schijndel spontaan een Amerikaanse soldaat om de nek om hem vervolgens nog een tijdje stevig vast te houden. Mikky bedankte hem omdat de Amerikanen haar opa en ons land hadden gered.

*Fietspad Daan Roosegaarde

Ongetwijfeld de culturele gebeurtenis in Noord-Brabant die de meeste nationale en internationale aandacht kreeg. Daan Roosegaarde ontwikkelde met bouwbedrijf Heijmans een fietspad dat oplicht als je er overheen fietst. Het zeshonderd meter lange fietspad loopt door een gebied in Nuenen bij Eindhoven waar Van Gogh van 1883 tot 1885 leefde. Daan Roosegaarde ontwierp een design van lichtgevende steentjes, geïnspireerd op Van Gogh’s beroemde schilderij Starry Night.

Frans van Dooremalen, directeur Sociale en Culturele Ontwikkeling bij de provincie Noord-Brabant en straks directeur van Brabant C, onderbouwt zijn voorkeur voor het fietspad met een verwijzing naar de bijzondere samenwerking tussen kunstenaar, Heijmans en de betrokken overheden. En vanwege de verbinding tussen hightech design en Brabants erfgoed. ‘We verbinden zo een icoon van Brabant nog beter aan de provincie. En het levert nationale en internationale exposure voor Brabant op, van China tot CNN.’

Toch een minpuntje, opgetekend toen ik er zelf overheen fietste: bij mij had het pad te lijden onder zijn eigen marketing-succes. Wie de (ongetwijfeld bewerkte) foto’s ziet, heeft hoge verwachtingen, van spectaculair oplichtende Van Gogh-luchten. De werkelijkheid is een stuk bescheidener. Je fietst over een fietspad, waarin fluorescerende stukjes steen zijn verwerkt, die – als je goed kijkt – verschillende kleuren hebben. Het idee is prachtig en innovatief, de uitwerking een kwetsbaar, subtiel en desalniettemin bijzonder kunstwerk. Niets meer en niets minder.

*Brabant-C

Voor de pragmatici onder ons zal het positieve besluit over cultuurfonds Brabant C ongetwijfeld hét culturele hoogtepunt van 2014 zijn. Begin juli stemde een meerderheid van Provinciale Staten in met de oprichting van het fonds, dat eind januari 2015 van start gaat. Er is voor de komende jaren 25 miljoen euro beschikbaar uit de opbrengsten van de verkoop van Essent. Belangrijkste doel van Brabant C: projecten ondersteunen die het Brabantse kunst- en cultuurklimaat naar de (inter)nationale top brengen.

Die 25 miljoen is een forse extra investering in cultuur. Zeker als je bedenkt dat Noord-Brabant sowieso al tot de top behoort van provincies die in cultuur investeren. Bijzonder in een tijd waarin op cultuur vooral wordt bezuinigd. Volgens Joop Daalmeijer, voorzitter van de Raad voor Cultuur, is Noord-Brabant hiermee een voorbeeld voor andere provincies.

Nadeel is dat de inhoudelijke focus (waar gaat het fonds in investeren en waarom?) nogal onduidelijk is. Hopelijk komt daar snel verandering in. En er is veel kritiek uit de sector op de dertig-procent-regeling. Maximaal dertig procent van de kosten mag afkomstig zijn van het fonds, de rest moet van andere subsidiepotten of sponsoren komen. Irrealistisch, vinden velen in de cultuursector. 

In de nieuwe MEST #8 (december) staat een artikel over Brabant C, met deze illustratie. In de nieuwe MEST #8 (december) staat een artikel over Brabant C, met deze illustratie. Illustratie: Wouter Gresnigt

*Herstart drie Polare-boekwinkels in Brabant

Boekhandelketen Polare viel om, maar gelukkig maakten enkele fameuze winkels in Brabantse steden begin dit jaar uiteindelijk een doorstart. Van Piere in Eindhoven, Gianotten in Tilburg en Adr. Heinen in Den Bosch bleven bestaan. Het was troostrijk te zien hoe gepassioneerd in sommige plaatsen burgers in de bres sprongen voor hun boekhandel. Meest in het oog sprongen de reacties in Den Bosch, waar mensen soms met tranen in hun ogen stonden te kijken naar de gesloten deur van Polare/Adr. Heinen.

Schrijfster en MEST-redacteur Mijke Pol organiseerde een actie voor Heinen die landelijk aandacht kreeg. Met behulp van twaalf schrijvers, waaronder Anton Dautzenberg en Eric Alink, die de hele dag ervaringen van Heinen-bezoekers optekenden en hen vroegen hoe de ideale boekhandel eruit zou moeten zien. Mijke Pol: ‘Er kwam iemand naar me toe tijdens de actie die zei: “Met het failliet van een goede boekhandel verdwijnt het hart uit de stad.” Dat vond ik wel mooi. Een boekhandel als Heinen is het kennishart en morele geweten van een stad.’

Dit bericht plaatste Boekhandel Heinen op Facebook na hun eerste zaterdag.

Stem je mee?

Welke gebeurtenis is jou het meest bijgebleven? Stemmen kan door hieronder te reageren op dit artikel!

Wat was volgens jou dé culturele gebeurtenis van 2014 in Noord-Brabant?

Contact

Stan van Herpen

Stan van Herpen

nl.linkedin.com

Reageren